Wisznuizm w bardzo zamierzchłych czasach - Kabir-panthowie i Dadu-panthowie

Kabir-panthowie i Dadu-panthowie

Ruch Kabir-panthów założył Kabir - uczeń Ramanandy - mistyk i poeta. Kładł nacisk na silne doświadczenie mistyczne jedności z Bogiem (zwanego tradycyjnymi wisznuickimi imionami Rama i Hari) wewnątrz własnej duszy. Pod tym względem Kabir głosił monizm.

Sprzeciwiał się konfliktom wyznaniowym (hinduistyczno-muzułmańskim), hipokryzji religijnej, ortodoksji, a nawet wszelkim formom religii zinstytucjonalizowanej i zrytualizowanej. Krytykował zarówno mułłów jak i braminów hinduistycznych. Walczył przeciwko wszelkiej opresji i uciskowi. Był silnym ikonoklastą, zakrawał o ranienie uczuć zarówno hinduistów jak i muzułmanów. Uważał, że esencją wiary jest medytacja na Bogu a nie rytuały zewnętrzne, tym bardziej, jeżeli wykonywane są przez fanatycznych hipokrytów.

Jeden z jego uczniów - Dadu - był jeszcze bardziej heterodoksyjny i odrzucił także autorytet wszelkich tekstów religijnych (zarówno Koranu jak i Wed). Obecnie nadal ma zwolenników ale nie trzymają się ściśle jego nauk, gdyż uważają je za zbyt skrajne. W reakcji na wpływy obcych religii (głównie islamu) powstał ten nurt ikonoklastów reprezentowanych przez osoby takie jak Kabir i Dadu. Miały spory wpływ na sikhizm; do innych ruchów z tego nurtu wymienić można bisznoizm i tantrę wisznuicką z Bengalu (sahadźija oraz baulowie).