Wisznuizm w bardzo zamierzchłych czasach - Największa reformacja religijna w Indiach
Największa reformacja religijna w Indiach
Reformacja ta miała miejsce około VIII-IX wieku. Głównymi przywódcami religijnymi prowadzącymi ją byli Adi Śankara, a także Kumarila Bhatta. Ten pierwszy znany jest przede wszystkim jako wielki filozof wedanty, twórca niedualistycznego (monistycznego) odłamu wedanty o nazwie adwajta-wedanta, w myśl której prawdziwą naturą każdej istoty jest boska jaźń - atman, znajdująca się w całkowitej jedności z Brahmanem-Bogiem, czego jednak istoty żywe nie są w stanie dostrzec gdyż przeszkadza im w tym świat materialny (sanskr. maja), z którego się jednak mogą wyrwać przez intensywną medytacją i wielbienie Boga.
Adi Śankara był wisznuitą wyznawcą Wisznu, czyli Kryszny. Skomponował hymny ku czci Wisznu (Gowindy, Kryszny) takie jak znany Bhadża Gowindam. Był jednak daleki od fanatyzmu i szanował czcicieli wszystkich bóstw, a w jego dziełach można dostrzec wpływy północno indyjskie tantry oraz odłamów hinduizmu innych niż wisznuizm.
Ale wracając do reformacji, której dokonał to nawrócił większość Indii na swą doktrynę adwajtyjską. Niemalże wszystkich buddystów nawrócił na hinduizm. Miał też spore sukcesy w pokonaniu w dysputach filozoficznych dżinistów czy wyznawców ateizującego nurtu filozofii sankhja. Adi Śankara także zjednoczył hinduistów różnych odłamów i wzmocnił hinduizm w całych Indiach. Oprócz tego udział w pokonaniu buddyzmu miał wyżej wspomniany Kumarila Bhatta, reformatorzy śiwaiccy na południu Indii zaś nawrócili dżinistów.